Bài đăng

Đang hiển thị bài đăng từ Tháng 9, 2026

Ergothioneine: “Vitamin trường thọ” giúp bảo vệ ty thể khi bạn già đi – Góc nhìn từ Dr. Rhonda Patrick

Ergothioneine là gì mà được gọi là “vitamin trường thọ”? Khi nói đến chống lão hóa, người ta thường nhắc đến vitamin C, vitamin E hay collagen. Nhưng có một hợp chất ít người Việt biết đến lại đang được giới khoa học quan tâm: ergothioneine . Trong một buổi hỏi đáp gần đây, nhà khoa học Dr. Rhonda Patrick đã phân tích vì sao chất này được gọi là một “longevity vitamin” và nó có thể giúp gì cho ty thể khi chúng ta già đi. Ergothioneine là gì? Là một axit amin đặc biệt có tác dụng chống oxy hóa. Cơ thể người không tự tổng hợp được mà phải lấy từ thực phẩm, nhiều nhất là từ nấm. Thuật ngữ “longevity vitamin” (vitamin trường thọ) do nhà hóa sinh Bruce Ames đề xuất. Nó chỉ những chất không gây bệnh cấp tính khi thiếu như vitamin thông thường, nhưng thiếu lâu dài có thể làm tăng tổn thương tế bào và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Ergothioneine là một ví dụ điển hình. Longevity là gì? Là tuổi thọ, hoặc khả năng sống lâu và khỏe mạnh. Vì sao ty thể cần được bảo vệ? Mitochondri...

Gan nhiễm mỡ tiến triển thành xơ gan mất bao lâu? Khoảng 7 năm cho mỗi giai đoạn và cơ hội để đảo ngược

Gan nhiễm mỡ không phải chuyện nhỏ Nhiều người Việt nhận kết quả siêu âm ghi "gan nhiễm mỡ độ 1" rồi bỏ qua vì nghĩ bệnh này ai cũng có. Trong một tập của podcast The Proof với Simon Hill, bác sĩ chuyên khoa gan Aleksander Krag đặt ra một câu hỏi quan trọng: nếu phát hiện mỡ trong gan sớm, bệnh có chắc chắn nặng lên không? Hay vẫn còn một khoảng thời gian để thay đổi hướng đi? Câu trả lời là có . Bệnh có thể được làm chậm lại, thậm chí đảo ngược, nếu bạn biết mình đang ở giai đoạn nào. Gan nhiễm mỡ là gì? Ngày nay giới y khoa gọi gan nhiễm mỡ không do rượu là MASLD . MASLD là gì? Viết tắt của Metabolic dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease , tức bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa. Tên cũ là NAFLD. Bệnh thường đi kèm thừa cân, béo bụng, tiểu đường type 2, mỡ máu cao hoặc huyết áp cao. Ở giai đoạn đầu, mỡ chỉ tích tụ trong tế bào gan. Khi gan bị viêm kéo dài, các mô sẹo bắt đầu hình thành. Quá trình này gọi là xơ hóa . Xơ hóa gan (fi...

Nhịn ăn gián đoạn so với Ozempic: cách nào giảm cân hiệu quả hơn?

Khi “mũi tiêm giảm cân” gặp phương pháp nhịn ăn lâu đời Vài năm gần đây, Ozempic trở thành cái tên được nhắc đến rất nhiều. Nhiều người nổi tiếng trên thế giới đã giảm cân nhanh nhờ loại thuốc này. Trong khi đó, nhịn ăn gián đoạn (intermittent fasting) là cách giảm cân miễn phí và đã được nhiều người Việt áp dụng. Câu hỏi đặt ra là: chỉ cần thay đổi giờ ăn thì có giảm cân được như dùng thuốc không? Ozempic là gì? Là tên thương mại của thuốc semaglutide dạng tiêm. Thuốc được cấp phép để điều trị đái tháo đường type 2. Phiên bản liều cao hơn dành riêng cho giảm cân có tên là Wegovy. Intermittent fasting là gì? Nhịn ăn gián đoạn là cách ăn uống xen kẽ giữa thời gian được ăn và thời gian nhịn. Ví dụ phổ biến là kiểu 16:8 (nhịn 16 tiếng, ăn trong 8 tiếng) hoặc kiểu 5:2 (ăn bình thường 5 ngày, ăn rất ít 2 ngày mỗi tuần). Ozempic hoạt động thế nào? Semaglutide thuộc nhóm thuốc GLP-1. Thuốc làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, giúp bạn no lâu hơn và giảm cảm giác thèm ăn thông qua...

Tăng sức mạnh và phát triển cơ bắp đúng cách: Công thức “3 đến 5” của TS. Andy Galpin giúp bạn khỏe mạnh khi về già

Vì sao tập tạ không chỉ dành cho người trẻ? Nhiều người Việt vẫn nghĩ tập tạ là việc của thanh niên muốn có thân hình đẹp. Nhà khoa học thể thao Andy Galpin nhìn nhận khác. Trong tập Huberman Lab Essentials, ông cho rằng tập kháng lực là một trong những cách hiệu quả nhất để giữ khả năng vận động khi tuổi cao. Đó là những việc rất đời thường như đứng dậy khỏi ghế, xách túi đồ đi chợ, leo cầu thang hay giữ thăng bằng để không bị ngã. Từ khoảng tuổi 30–40, cơ bắp và sức mạnh bắt đầu giảm dần nếu chúng ta không tập luyện. Tin vui là cơ thể vẫn đáp ứng với tập luyện ở mọi độ tuổi. Bắt đầu càng sớm thì bạn càng có nhiều “vốn” cho tuổi già. Sức mạnh và phì đại cơ khác nhau thế nào? TS. Galpin phân biệt rõ hai mục tiêu thường bị nhầm lẫn: Sức mạnh (Strength): là khả năng tạo ra lực, ví dụ nâng được mức tạ nặng hơn. Phì đại cơ (Hypertrophy): là sự tăng kích thước cơ bắp. Hypertrophy là gì? Là hiện tượng các sợi cơ to ra sau một thời gian tập luyện, làm cơ bắp tăng kích thước...

1.000 ngày đầu đời: Dinh dưỡng sớm ảnh hưởng đến sức khỏe suốt đời của con như thế nào?

1.000 ngày đầu đời là gì và vì sao quan trọng? Nhiều cha mẹ Việt nghĩ rằng chăm sóc dinh dưỡng cho con bắt đầu khi bé chào đời. Khoa học hiện nay nhìn rộng hơn: 1.000 ngày đầu đời được tính từ lúc thụ thai đến khi trẻ tròn 2 tuổi. Đây là thời kỳ não bộ, hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa phát triển nhanh nhất trong cả cuộc đời. Trong một tập của podcast The Proof do Simon Hill dẫn dắt, TS. Federica Amati, chuyên gia dinh dưỡng và dịch tễ học, bàn về chủ đề này: dinh dưỡng khi mang thai, sinh mổ, sữa mẹ, sữa công thức và cách quảng cáo thực phẩm tác động đến lựa chọn của cha mẹ. Thông điệp chung của tập này là tách bằng chứng khoa học khỏi nỗi sợ và thông tin sai lệch . Dinh dưỡng của mẹ: nền móng từ trong bụng mẹ Những gì mẹ ăn trước và trong thai kỳ cung cấp nguyên liệu để thai nhi hình thành cơ quan. Vài điểm được khuyến cáo rộng rãi: Bổ sung axit folic trước khi mang thai và trong 3 tháng đầu để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Folate/axit folic là gì? Là vitamin B9, c...

3 "dưỡng chất" của hạnh phúc thật sự theo Tiến sĩ Arthur Brooks: bí quyết sống vui và trẻ lâu

Hạnh phúc không phải là cảm xúc mà là một "chế độ dinh dưỡng" Nhiều người nghĩ hạnh phúc là những lúc vui vẻ, phấn khích. Tiến sĩ Arthur Brooks, giáo sư Đại học Harvard và tác giả nhiều sách về khoa học hạnh phúc, lại nhìn khác. Theo ông, cảm xúc chỉ là dấu hiệu của hạnh phúc, giống như mùi thơm của món ăn chứ chưa phải món ăn. Hạnh phúc thật sự giống một bữa ăn cân bằng, gồm ba nhóm "dưỡng chất đa lượng". Macronutrients (dưỡng chất đa lượng) là gì? Là những chất cơ thể cần với số lượng lớn như đạm, tinh bột và chất béo. Arthur Brooks mượn khái niệm này để nói rằng hạnh phúc cũng cần đủ ba thành phần chính, thiếu một thứ là mất cân bằng. Ba dưỡng chất đó là: niềm vui (enjoyment) , sự thỏa mãn (satisfaction) và ý nghĩa (meaning) . 1. Niềm vui: đừng nhầm với khoái lạc Khoái lạc (pleasure) là thứ ta cảm nhận ngay bằng giác quan: miếng bánh ngọt, ly trà sữa, lượt lướt mạng xã hội. Khoái lạc chủ yếu đến từ phần não nguyên thủy và qua đi rất nhanh. Dopam...

Muối và huyết áp: Vì sao cùng ăn mặn mà mỗi người bị ảnh hưởng khác nhau?

Muối và huyết áp: không phải ai cũng giống ai Nhiều người Việt nghe lời khuyên "ăn nhạt để bảo vệ huyết áp" từ nhỏ. Nhưng có một điều lạ: có người ăn rất mặn mà huyết áp vẫn bình thường, trong khi người khác chỉ cần thêm chút nước mắm là huyết áp tăng lên. Trong một video gần đây, bác sĩ Gil Carvalho (kênh Nutrition Made Simple!) nói về chủ đề này: câu chuyện về muối và huyết áp đang dần thay đổi, và các nhà khoa học đang tìm hiểu vì sao mỗi người phản ứng với muối một kiểu. Nhạy cảm với muối là gì? Các nhà khoa học gọi hiện tượng này là nhạy cảm với muối (salt sensitivity). Salt sensitivity là gì? Đây là tình trạng huyết áp của một người tăng hoặc giảm rõ rệt khi lượng muối (natri) trong khẩu phần thay đổi. Người không nhạy cảm với muối thì huyết áp gần như không đổi dù ăn mặn hay nhạt. Mức độ nhạy cảm khác nhau giữa từng người. Nó phụ thuộc vào di truyền, tuổi tác, chức năng thận, cân nặng và các bệnh nền như tiểu đường hay tăng huyết áp. Nhìn chung, người lớn...

Chế độ ăn chống lão hóa (aging): Học từ thói quen ăn uống hằng ngày của TS. Rhonda Patrick

Nhà nghiên cứu lão hóa ăn gì mỗi ngày? Tiến sĩ Rhonda Patrick là nhà khoa học nghiên cứu về lão hóa (aging) và dinh dưỡng, đồng thời sáng lập nền tảng FoundMyFitness. Mục tiêu chính trong công việc của bà là kéo dài healthspan . Healthspan là gì? Là số năm một người sống khỏe mạnh, không bị bệnh mãn tính hay tàn tật. Khái niệm này khác với lifespan, tức tổng số năm sống. Trong một buổi hỏi đáp dành cho thành viên, bà trả lời những câu hỏi rất đời thường: có ăn trước khi tập không, mua thịt và hải sản ở đâu, gọi món thế nào khi ăn nhà hàng, ăn thịt đỏ bao lâu một lần, và bữa tối luân phiên những loại đạm nào. Bài viết này tóm lại các chủ đề đó. Kèm theo mỗi chủ đề là những điều khoa học dinh dưỡng đã biết, để bạn áp dụng vào bữa ăn kiểu Việt. 1. Có nên ăn trước khi tập luyện? Chưa có câu trả lời chung cho mọi người. Nếu tập nhẹ hoặc tập ngắn, nhiều người tập lúc bụng đói vẫn thấy ổn. Nếu tập nặng, chẳng hạn chạy dài hay tập tạ cường độ cao, một bữa nhẹ trước đó 1–2 giờ có t...

Có thể đảo ngược bệnh tiểu đường type 2? Bí mật nằm ở mỡ gan và tụy, không chỉ ở đường huyết

Tiểu đường type 2 có phải là bệnh “chung thân”? Ở Việt Nam, nhiều người được chẩn đoán tiểu đường type 2 (diabetes type 2) và được dặn rằng đây là bệnh mãn tính, phải uống thuốc suốt đời. Nhưng trong một tập podcast The Proof với Simon Hill, giáo sư Roy Taylor, chuyên gia nội tiết tại Đại học Newcastle (Anh), cho rằng bệnh này có thể thuyên giảm, và nguyên nhân chính không nằm ở đường huyết như nhiều người vẫn nghĩ. HbA1c: thước đo quan trọng nhưng chỉ phản ánh bề mặt Khi theo dõi tiểu đường, bác sĩ thường dựa vào chỉ số HbA1c. HbA1c là gì? Đây là xét nghiệm đo lượng đường gắn vào hồng cầu, phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng gần nhất. HbA1c dưới 6,5% khi không dùng thuốc thường được dùng làm tiêu chí thuyên giảm tiểu đường. HbA1c rất hữu ích, nhưng câu hỏi được đặt ra trong tập podcast là: đường huyết trở về bình thường có phải là toàn bộ câu chuyện, hay chỉ là dấu hiệu bên ngoài của một thay đổi sâu hơn? Theo GS Taylor, gốc rễ của vấn đề là mỡ tíc...

Tập thể dục để bảo vệ trí nhớ: Bí quyết chống lão hóa não bộ theo bác sĩ Peter Attia

Khi nói đến phòng ngừa suy giảm trí nhớ và bệnh Alzheimer, nhiều người Việt thường nghĩ ngay đến thực phẩm bổ não, thuốc bổ hay các loại hạt đắt tiền. Nhưng theo bác sĩ Peter Attia, tác giả cuốn sách nổi tiếng "Outlive" và người dẫn chương trình podcast The Drive, công cụ mạnh mẽ nhất để giữ cho bộ não khỏe mạnh khi về già lại rất quen thuộc: tập thể dục. Trong tập "Ask Me Anything" số 60 của The Drive, bác sĩ Attia nhấn mạnh rằng nếu phải chọn duy nhất một biện pháp để giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, ông sẽ chọn vận động thể chất. Dưới đây là những điểm cốt lõi được diễn giải lại cho độc giả Việt Nam. Vì sao tập thể dục lại tốt cho não? Bộ não tiêu thụ khoảng 20% năng lượng của cơ thể dù chỉ chiếm 2% trọng lượng. Để hoạt động tốt, não cần một hệ tim mạch khỏe mạnh bơm đủ máu và oxy lên. Khi bạn tập thể dục đều đặn, mạch máu nuôi não được cải thiện, đồng thời cơ thể sản sinh nhiều hơn một chất gọi là BDNF. BDNF là gì? BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) ...

Áo Vest Có Tạ Có Thực Sự Giúp Xương Chắc Khỏe? Sự Thật Từ Nghiên Cứu Khoa Học

Áo Vest Có Tạ Có Thực Sự Giúp Xương Chắc Khỏe? Sự Thật Từ Nghiên Cứu Khoa Học Trên mạng xã hội gần đây, bạn có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh các influencer mặc áo vest có tạ (weighted vest) và khẳng định rằng đây là "vũ khí bí mật" giúp tăng mật độ xương, đặc biệt cho phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh. Nhưng khoa học nói gì về điều này? Weighted vest (áo vest có tạ) là gì? Đây là loại áo gắn thêm các miếng tạ nhỏ, tạo thêm trọng lượng lên cơ thể khi mặc trong lúc tập luyện hoặc sinh hoạt hàng ngày. Trong tập podcast The Proof EP#410, Tiến sĩ Lora Giangregorio — một chuyên gia hàng đầu về sức khỏe xương — đã thẳng thắn chia sẻ những sự thật đáng ngạc nhiên mà ai quan tâm đến sức khỏe xương cũng cần biết. Lời hứa hẹn từ mạng xã hội và thực tế nghiên cứu Nhiều người nổi tiếng trên mạng xã hội, đặc biệt trong cộng đồng phụ nữ mãn kinh, đang quảng bá việc mặc áo vest có tạ hàng ngày như một phương pháp tăng khối lượng xương hiệu quả. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Giangregorio,...

VO₂ Max – Chỉ Số Vàng Dự Đoán Tuổi Thọ Mà Ai Cũng Có Thể Cải Thiện

Bạn có biết rằng có một chỉ số sức khỏe dự đoán tuổi thọ chính xác hơn cả huyết áp, cholesterol, BMI, thậm chí hơn cả việc hút thuốc và... tuổi tác? Đó chính là sức khỏe tim phổi (Cardiorespiratory Fitness – CRF), được đo bằng chỉ số VO₂ max . Bác sĩ Peter Attia – một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về y học trường thọ – gọi đây là "chỉ số thánh杯" (holy grail metric) của tuổi thọ. Sức Khỏe Tim Phổi Là Gì? Sức khỏe tim phổi phản ánh khả năng phối hợp của tim, phổi, mạch máu và cơ bắp trong việc vận chuyển và sử dụng oxy. Nói đơn giản, đây là thước đo cho thấy cơ thể bạn "chạy" hiệu quả đến đâu. Khi hệ thống này hoạt động tốt, cơ thể bạn có một nguồn dự trữ sinh lý (physiologic reserve) lớn hơn. Chính nguồn dự trữ này giúp bạn chống chọi tốt hơn với stress – từ những căn bệnh nhiễm trùng, ca phẫu thuật, cho đến những áp lực thường ngày trong cuộc sống. Tại Sao VO₂ Max Quan Trọng Đến Vậy? VO₂ max là lượng oxy tối đa mà cơ thể có thể hấp thụ và sử d...

Gãy Xương Ở Người Cao Tuổi: Mối Nguy Hiểm Thầm Lặng Mà Ít Ai Ngờ Tới

Hầu hết chúng ta đều nghĩ rằng gãy xương chỉ đơn giản là bị gãy, vào viện, bác sĩ xử lý, rồi về nhà nghỉ ngơi là khỏe lại. Nhưng sự thật phũ phàng hơn nhiều — đặc biệt với người cao tuổi. Theo Tiến sĩ Lora Giangregorio, chuyên gia nghiên cứu về xương khớp và vận động, những gì xảy ra SAU khi rời bệnh viện mới chính là mối nguy thực sự. Gãy Xương Hông: Con Số Đáng Báo Động Bạn có biết rằng lên đến 25% người cao tuổi bị gãy xương hông sẽ tử vong trong vòng một năm sau chấn thương? Đây không phải con số để hù dọa, mà là thực tế y khoa đã được ghi nhận rộng rãi trên thế giới. Gãy xương hông ở người lớn tuổi không chỉ là một vết gãy — nó kéo theo hàng loạt biến chứng: nằm liệt giường kéo dài, viêm phổi, huyết khối tĩnh mạch, suy giảm chức năng vận động, và trầm cảm. Ở Việt Nam, với dân số đang già hóa nhanh chóng, vấn đề này càng trở nên cấp bách. Nhiều ông bà, cha mẹ chúng ta vẫn chưa được tầm soát loãng xương đúng mức, và một cú ngã tưởng chừng nhẹ có thể thay đổi hoàn toàn cuộc sốn...

Curcumin và Urolithin A: Hai Thực Phẩm Bổ Sung Chống Lão Hóa Được Khoa Học Chứng Minh Bạn Nên Biết

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây trên kênh The Diary Of A CEO, Tiến sĩ Rhonda Patrick – chuyên gia hàng đầu về dinh dưỡng và tuổi thọ – đã chia sẻ những nghiên cứu đáng chú ý về hai loại thực phẩm bổ sung có khả năng chống viêm và chống lão hóa mạnh mẽ: curcumin dạng phytosome và urolithin A. Đây là những thông tin cực kỳ giá trị cho bất kỳ ai quan tâm đến sức khỏe lâu dài. Curcumin – "Vũ Khí" Chống Viêm Tự Nhiên Mạnh Nhất Curcumin là hoạt chất chính trong nghệ – một gia vị vô cùng quen thuộc với người Việt Nam. Tuy nhiên, tác dụng của curcumin vượt xa việc chỉ là một gia vị trong bếp. Theo Tiến sĩ Patrick, curcumin có khả năng giảm viêm một cách ấn tượng, nhưng điều đặc biệt là nó hoạt động theo cơ chế hoàn toàn khác so với các loại thuốc chống viêm thông thường như ibuprofen (NSAID). Các nghiên cứu cho thấy nếu bạn dùng NSAID trong quá trình tập luyện, thuốc có thể làm giảm hiệu quả tập luyện vì nó ức chế cả những phản ứng viêm cần thiết cho sự thích nghi của cơ thể. ...

Ung Thư Đang Thua Cuộc? 3 Đột Phá Y Học Khiến Giới Khoa Học Lạc Quan Hơn Bao Giờ Hết

Trong nhiều thập kỷ, ung thư luôn là nỗi ám ảnh lớn nhất của y học hiện đại. Thế nhưng, trong video mới nhất của mình, bác sĩ Brad Stanfield đưa ra một nhận định táo bạo: chúng ta đang chứng kiến sự sụp đổ dần dần của căn bệnh này. Điều gì khiến ông lạc quan đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu ba bước ngoặt đang thay đổi cuộc chơi. 1. Vượt qua "khủng hoảng tái lập" trong nghiên cứu Trước khi nói về tin vui, cần nhìn thẳng vào một vấn đề nhức nhối. Nhiều nghiên cứu ung thư tiền lâm sàng từng gây chú ý lại không thể được lặp lại bởi các nhóm nghiên cứu độc lập. Đây được gọi là khủng hoảng tái lập (reproducibility crisis). Khủng hoảng tái lập là gì? Là tình trạng nhiều kết quả khoa học đã công bố không cho ra kết quả tương tự khi người khác làm lại thí nghiệm theo đúng quy trình. Điều này khiến các phát hiện ban đầu trở nên kém tin cậy. Bài học rút ra: đừng vội mừng trước những tiêu đề giật gân kiểu "tìm ra thuốc chữa ung thư". Chỉ những phát hiện đã được kiểm chứng ...

Sức Mạnh Cơ Bắp Quyết Định Tuổi Thọ: Vì Sao Phải Tập Sức Mạnh Trước Khi Nghĩ Đến Sống Lâu

Nhiều người Việt Nam vẫn tin rằng sống lâu là chuyện của gen, của "trời cho". Ông bà sống thọ thì con cháu cũng sẽ thọ. Nhưng khoa học hiện đại lại chỉ ra một sự thật khác: yếu tố di truyền chỉ đóng góp một phần nhỏ trong tuổi thọ. Phần lớn còn lại phụ thuộc vào việc bạn có xây dựng và bảo vệ được năng lực thể chất của mình theo thời gian hay không. Nói cách khác, sức mạnh là đầu vào. Một cuộc đời dài và khỏe mạnh là đầu ra. Sống lâu không phải là mục tiêu, sống khỏe mới là mục tiêu Hãy tưởng tượng hai người cùng sống đến 85 tuổi. Người thứ nhất vẫn tự đi chợ, bế cháu, lên xuống cầu thang bình thường. Người thứ hai nằm liệt giường suốt 10 năm cuối đời, phải phụ thuộc hoàn toàn vào con cháu. Cả hai đều có cùng "tuổi thọ", nhưng chất lượng sống hoàn toàn khác biệt. Đây chính là lý do các nhà khoa học ngày nay tập trung vào khái niệm healthspan thay vì chỉ lifespan. Healthspan và lifespan là gì? Lifespan là tổng số năm bạn sống. Healthspan là số năm bạn sốn...

Mất Ngủ Kinh Niên: Bí Quyết Khoa Học Giúp Bạn Ngủ Ngon Và Sống Thọ Hơn

Bạn có biết rằng cứ 3 người thì có 1 người đang gặp vấn đề về giấc ngủ? Mất ngủ kinh niên và ngưng thở khi ngủ không được điều trị không chỉ gây mệt mỏi mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa não bộ, suy giảm trí nhớ và tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Theo Tiến sĩ Michael Grandner - chuyên gia hàng đầu về khoa học giấc ngủ tại Đại học Arizona, có những phương pháp khoa học đơn giản mà ai cũng có thể áp dụng để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Phân biệt mất ngủ thông thường và rối loạn mất ngủ Không phải cứ khó ngủ là bị 'mất ngủ bệnh lý'. Rối loạn mất ngủ thực sự được định nghĩa là tình trạng khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ hoặc thức dậy quá sớm, xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần và kéo dài trên 3 tháng. Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng khó ngủ do căng thẳng công việc, đó chưa phải là bệnh lý cần điều trị bằng thuốc. Kẻ thù của giấc ngủ chính là 'sự cố gắng' Đây là nghịch lý lớn nhất mà Tiến sĩ Grandner nhấn mạnh: càng cố ngủ, bạn càng khó ngủ. Giấc ngủ là thứ xảy đến ...

Stress không chỉ nằm trong đầu bạn: Cách căng thẳng âm thầm làm cơ thể lão hóa nhanh hơn

Khi tâm trí căng thẳng, cơ thể là nơi trả giá Nhiều người Việt vẫn xem stress như một chuyện "trong đầu" — nghĩ nhiều một chút, lo lắng một chút, rồi sẽ qua. Nhưng thực tế sinh học lại khác: căng thẳng không dừng lại ở suy nghĩ. Nó đi xuống tim, ruột, cơ bắp, hệ miễn dịch và cả làn da của bạn. Đó là lý do vì sao một giai đoạn áp lực công việc kéo dài có thể kết thúc bằng đau dạ dày, mất ngủ, rụng tóc hay huyết áp tăng — dù bạn chẳng làm gì "sai" với cơ thể mình cả. Đường đi của stress trong cơ thể Khi não nhận diện một mối đe dọa — dù là hổ dữ hay email của sếp lúc 10 giờ tối — nó kích hoạt một chuỗi phản ứng gọi là trục HPA . Trục HPA là gì? Là đường liên lạc giữa vùng dưới đồi (não) – tuyến yên – tuyến thượng thận. Đây là "hệ thống báo động" của cơ thể, ra lệnh tiết hormone khi bạn căng thẳng. Kết quả là cơ thể tiết ra cortisol và adrenaline. Cortisol là gì? Hormone căng thẳng chính, do tuyến thượng thận tiết ra. Nó làm tăng đường huy...

Điều tệ nhất bạn có thể làm cho sức khỏe lâu dài không phải ăn uống sai — mà là ngồi yên một chỗ

Kẻ thù thầm lặng không gây đau Khi nói về sức khỏe lâu dài, người Việt thường nghĩ ngay đến chuyện ăn: bớt đường, bớt dầu mỡ, bớt bia rượu. Nhưng nếu phải chọn ra một thói quen phá hoại sức khỏe mạnh nhất trong 20–30 năm tới, thì đó không phải bữa lẩu cuối tuần. Đó là lối sống ít vận động — ngồi 8–10 tiếng mỗi ngày ở văn phòng, ngồi tiếp trên xe, rồi ngồi trước TV hoặc điện thoại đến khi đi ngủ. Lý do khiến nó nguy hiểm hơn mọi thứ khác rất đơn giản: nó không gây đau. Một tô mì cay làm bạn khó chịu ngay tối đó. Còn việc không vận động thì im lặng suốt nhiều năm, cho đến khi nó xuất hiện dưới dạng đường huyết cao, huyết áp cao, đau lưng, hoặc một cú té ở tuổi 70 mà không đứng lên lại được. Thể lực tim phổi: chỉ số dự báo tuổi thọ mạnh nhất Trong y học chống lão hóa, một trong những chỉ số tiên lượng tuổi thọ tốt nhất không phải cân nặng, mà là VO2 max . VO2 max là gì? Là lượng oxy tối đa cơ thể bạn sử dụng được trong một phút khi vận động hết sức. Nói dễ hiểu: đây là thước...