Sống khoẻ lâu

Nhiều năm qua, ánh sáng hồng ngoại được nhắc đến như một "người bạn thầm lặng" của sức khỏe. Nhưng chính xác thì nó giúp cơ thể bằng cách nào? Trong video "Infrared Health Deep Dive", bác sĩ Roger Seheult của kênh MedCram đã đi sâu vào phần hóa học và sinh học tế bào để trả lời câu hỏi này. Bài viết dưới đây tóm tắt những ý chính theo cách dễ hiểu nhất cho độc giả Việt Nam. Ánh sáng hồng ngoại là gì? Ánh sáng mặt trời không chỉ gồm phần nhìn thấy được (đỏ, cam, vàng, lục, lam, tím). Hơn một nửa năng lượng từ mặt trời chiếu xuống Trái Đất nằm ở vùng hồng ngoại, tức là bước sóng dài hơn ánh sáng đỏ mà mắt người không nhìn thấy, nhưng da cảm nhận được dưới dạng hơi ấm. Hồng ngoại (infrared) là gì? Là dải ánh sáng có bước sóng từ khoảng 700 nanomet đến 1 milimet. Phần gần với ánh sáng đỏ (cận hồng ngoại, 700-1.400 nm) có khả năng xuyên qua da và mô vài centimet, nên được quan tâm nhiều nhất trong y học. Điểm đặc biệt là ánh sáng cận hồng ngoại có thể xuyên qu...

Chúng ta đã nói về béo phì theo hướng ngược lại Suốt nhiều thập kỷ, mỗi khi nhắc đến sức khỏe và tuổi thọ, chúng ta lại đổ dồn ánh mắt vào con số trên cân và lớp mỡ quanh bụng. Bác sĩ nhắc "giảm cân", quảng cáo hứa "đốt mỡ", và người Việt Nam cũng không ngoại lệ khi ngày càng lo lắng về tình trạng thừa cân đang gia tăng ở cả thành thị và nông thôn. Nhưng có một góc nhìn đang được nhiều chuyên gia y học tuổi thọ ủng hộ: chúng ta đang có cuộc trò chuyện về béo phì theo chiều ngược lại . Thay vì hỏi "làm sao để bớt mỡ?", câu hỏi đúng hơn phải là "làm sao để có nhiều cơ bắp khỏe mạnh hơn?". Bởi vì yếu cơ mới là thứ rút ngắn tuổi thọ, còn sức mạnh mới là thứ kéo dài nó. Cơ bắp: cơ quan lớn nhất mà bạn đang bỏ quên Cơ xương (skeletal muscle) chiếm khoảng 40% trọng lượng cơ thể ở người trưởng thành khỏe mạnh, và nó không chỉ giúp bạn đi lại hay xách đồ. Cơ xương là gì? Là loại cơ bám vào xương, giúp cơ thể vận động theo ý muốn. Khác với cơ t...

Trong nhiều thập kỷ, ung thư luôn là nỗi ám ảnh lớn nhất của y học hiện đại. Thế nhưng, trong video mới nhất của mình, bác sĩ Brad Stanfield đưa ra một nhận định táo bạo: chúng ta đang chứng kiến sự sụp đổ dần dần của căn bệnh này. Điều gì khiến ông lạc quan đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu ba bước ngoặt đang thay đổi cuộc chơi. 1. Vượt qua "khủng hoảng tái lập" trong nghiên cứu Trước khi nói về tin vui, cần nhìn thẳng vào một vấn đề nhức nhối. Nhiều nghiên cứu ung thư tiền lâm sàng từng gây chú ý lại không thể được lặp lại bởi các nhóm nghiên cứu độc lập. Đây được gọi là khủng hoảng tái lập (reproducibility crisis). Khủng hoảng tái lập là gì? Là tình trạng nhiều kết quả khoa học đã công bố không cho ra kết quả tương tự khi người khác làm lại thí nghiệm theo đúng quy trình. Điều này khiến các phát hiện ban đầu trở nên kém tin cậy. Bài học rút ra: đừng vội mừng trước những tiêu đề giật gân kiểu "tìm ra thuốc chữa ung thư". Chỉ những phát hiện đã được kiểm chứng ...

Bạn có biết rằng cứ 3 người thì có 1 người đang gặp vấn đề về giấc ngủ? Mất ngủ kinh niên và ngưng thở khi ngủ không được điều trị không chỉ gây mệt mỏi mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa não bộ, suy giảm trí nhớ và tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Theo Tiến sĩ Michael Grandner - chuyên gia hàng đầu về khoa học giấc ngủ tại Đại học Arizona, có những phương pháp khoa học đơn giản mà ai cũng có thể áp dụng để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Phân biệt mất ngủ thông thường và rối loạn mất ngủ Không phải cứ khó ngủ là bị 'mất ngủ bệnh lý'. Rối loạn mất ngủ thực sự được định nghĩa là tình trạng khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ hoặc thức dậy quá sớm, xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần và kéo dài trên 3 tháng. Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng khó ngủ do căng thẳng công việc, đó chưa phải là bệnh lý cần điều trị bằng thuốc. Kẻ thù của giấc ngủ chính là 'sự cố gắng' Đây là nghịch lý lớn nhất mà Tiến sĩ Grandner nhấn mạnh: càng cố ngủ, bạn càng khó ngủ. Giấc ngủ là thứ xảy đến ...

Tập khi bụng đói là gì? "Tập khi đói" (fasted exercise) là tập luyện sau khoảng 8–12 tiếng không nạp calo — phổ biến nhất là tập buổi sáng sớm trước khi ăn sáng. Lúc này, lượng insulin trong máu thấp và glycogen ở gan đã vơi đi đáng kể. Insulin là gì? Hormone do tuyến tụy tiết ra sau khi ăn, giúp đưa đường từ máu vào tế bào. Khi insulin thấp, cơ thể dễ huy động mỡ dự trữ hơn. Glycogen là gì? Dạng dự trữ của đường (carbohydrate) trong gan và cơ bắp — nguồn năng lượng chính cho các buổi tập cường độ cao. Vì lý do này, nhiều người tin rằng tập lúc đói sẽ giúp giảm mỡ nhanh hơn. Nhưng khoa học nói gì? Đốt nhiều mỡ trong lúc tập ≠ giảm mỡ nhiều hơn Đúng là khi tập lúc đói, tỷ lệ oxy hóa chất béo trong buổi tập tăng lên rõ rệt. Oxy hóa chất béo (fat oxidation) là gì? Quá trình cơ thể phân giải axit béo để tạo năng lượng, thay vì dùng đường. Vấn đề là cơ thể không tính sổ theo từng buổi tập, mà theo cả 24 giờ. Khi bạn đốt nhiều mỡ lúc tập, cơ thể sẽ đốt ít mỡ...

Bạn đã bao giờ tự hỏi: "Nếu tôi đã 50 tuổi, liệu các cơ quan và tế bào trong cơ thể tôi có thể trẻ như tuổi 30 hay không?" Nghe có vẻ viển vông, nhưng các nhà khoa học về chống lão hóa đang ngày càng tự tin rằng điều này hoàn toàn khả thi — và chìa khóa không nằm ở một loại thuốc đắt tiền nào, mà ở chính việc tập thể dục đều đặn. Tuổi sinh học khác với tuổi trên giấy khai sinh Mỗi chúng ta có hai loại tuổi. Tuổi theo lịch là con số năm bạn đã sống. Nhưng tuổi sinh học mới phản ánh thực sự cơ thể bạn "già" đến đâu ở cấp độ tế bào. Hai người cùng 50 tuổi có thể có tuổi sinh học chênh nhau cả chục năm, tùy vào lối sống. Để đo tuổi sinh học, các nhà khoa học dùng một công cụ gọi là đồng hồ biểu sinh (epigenetic clock). Biểu sinh (epigenetic) là gì? Đây là những "công tắc" hóa học bám trên DNA, quyết định gen nào được bật hay tắt mà không làm thay đổi mã gen gốc. Lối sống, chế độ ăn và việc tập luyện có thể tác động lên các công tắc này — và đó là lý ...

Bạn đã bao giờ tự hỏi đâu là yếu tố quan trọng nhất giúp cơ thể trẻ lâu hơn? Tập thể dục? Ngủ đủ giấc? Hay một loại thực phẩm bổ sung đắt tiền nào đó? Trong một cuộc trò chuyện đầy bất ngờ, Tiến sĩ Steve Horvath - cha đẻ của "đồng hồ sinh học biểu sinh" - cùng Tiến sĩ Rhonda Patrick đã tiết lộ một sự thật khiến chính ông cũng phải thay đổi thói quen ăn uống của mình. Rau Xanh - "Vũ Khí" Chống Lão Hóa Mạnh Hơn Bạn Nghĩ Đầu tiên, chúng ta cần hiểu về một công cụ khoa học gọi là GrimAge. GrimAge là gì? Đây là một loại "đồng hồ sinh học biểu sinh" (epigenetic clock) - công cụ đo tuổi sinh học thực sự của cơ thể dựa trên các thay đổi hóa học trên DNA, thay vì chỉ dựa vào số tuổi trên giấy khai sinh. Nó có thể dự đoán tốc độ lão hóa và nguy cơ sức khỏe của bạn. Tiến sĩ Horvath chia sẻ rằng trong các nghiên cứu dinh dưỡng, người ta thường dùng bảng câu hỏi để đánh giá chế độ ăn. Nhưng vấn đề là: con người thường không nhớ chính xác mình đã ăn gì, và có...

Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao dù thông tin dinh dưỡng ngày càng nhiều, tỷ lệ béo phì và bệnh mãn tính vẫn không ngừng tăng? Tiến sĩ Kevin Hall – một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về dinh dưỡng – đã đưa ra câu trả lời đáng suy ngẫm: chỉ dán nhãn cảnh báo trên bao bì thực phẩm siêu chế biến là chưa đủ. Thực Phẩm Siêu Chế Biến Là Gì Và Tại Sao Chúng Nguy Hiểm? Thực phẩm siêu chế biến (ultra-processed foods) là những sản phẩm đã qua nhiều công đoạn chế biến công nghiệp, thường chứa các chất phụ gia, hương liệu nhân tạo, đường, muối và chất béo ở mức cao. Nghiên cứu của Tiến sĩ Hall cho thấy nhóm thực phẩm này có khả năng "vượt qua" cơ chế kiểm soát ăn uống tự nhiên của cơ thể, khiến chúng ta ăn nhiều hơn mà không hề nhận ra. Tại Việt Nam, thực phẩm siêu chế biến hiện diện khắp nơi: từ mì gói, xúc xích, nước ngọt đóng chai cho đến bánh snack, thức ăn nhanh. Theo thống kê, mức tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến tại các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội đang tăng...

Bạn có đang lãng phí tiền vào những viên thực phẩm chức năng không hề phát huy tác dụng? Tiến sĩ Rhonda Patrick — một trong những chuyên gia dinh dưỡng và chống lão hóa hàng đầu thế giới — vừa chỉ ra những sai lầm phổ biến mà hầu hết mọi người đều mắc phải khi bổ sung vitamin và khoáng chất. Trong một cuộc trò chuyện gần đây trên kênh The Diary of a CEO, Tiến sĩ Patrick đã kiểm tra tủ thực phẩm chức năng của doanh nhân Steven Bartlett và phát hiện nhiều sản phẩm hoàn toàn vô dụng, thậm chí có thể gây hại. Dưới đây là những bài học quan trọng mà người Việt Nam cần biết. 1. Glutathione thường — Đừng phí tiền Glutathione là một chất chống oxy hóa cực kỳ quan trọng mà cơ thể chúng ta tự sản sinh bên trong tế bào. Nó giúp chống lại quá trình oxy hóa — nguyên nhân chính gây lão hóa não bộ và cơ thể. Tuy nhiên, Tiến sĩ Patrick cảnh báo: hầu hết các viên glutathione trên thị trường đều là dạng thông thường (reduced glutathione), và chúng gần như không thể đi vào bên trong tế bào. Lý do...