Sống khoẻ lâu

Nếu Harvard ngỏ ý quản lý tiền giúp bạn, bạn có đồng ý không? Đại học Harvard có một quỹ đầu tư khoảng 57 tỷ USD, tức hơn 1,4 triệu tỷ đồng. Quỹ này do một đội ngũ chuyên gia hàng đầu quản lý. Năm tài chính 2025, quỹ báo lãi 11,9% và được báo chí khen là "chấp nhận rủi ro có tính toán", nhờ đặt cược mạnh vào cổ phần công ty tư nhân. Giả sử Harvard ngỏ lời: "Chúng tôi sẽ quản lý tiền của anh chị y như cách quản lý quỹ của trường." Nhiều người sẽ nhận ngay. Nhưng Rob Berger, một blogger tài chính người Mỹ, đã thử so sánh quỹ Harvard với một danh mục rất đơn giản chỉ gồm 3 quỹ chỉ số chi phí thấp. Kết quả khá bất ngờ. Quỹ chỉ số là gì? Là quỹ mua toàn bộ hoặc phần lớn các cổ phiếu (hay trái phiếu) trong một chỉ số thị trường, thay vì cố chọn mã "ngon". Nhờ không phải thuê nhiều người phân tích nên phí thường rất thấp. Hai danh mục khác nhau ra sao? Danh mục 3 quỹ gồm một quỹ cổ phiếu Mỹ, một quỹ cổ phiếu quốc tế và một quỹ trái phiếu. Tỷ trọng đ...

Ông Phúc, 66 tuổi, vừa nghỉ hưu. Hai vợ chồng tích luỹ được khoảng 5 tỷ đồng, phần lớn nằm trong sổ tiết kiệm, vài chứng chỉ quỹ mở và một ít vàng. Vợ ông 64 tuổi. Lương hưu BHXH của hai người cộng lại khoảng 12 triệu mỗi tháng, chưa đủ chi tiêu nên vẫn phải rút thêm từ tiền tích luỹ. Ông đưa ra một ý tưởng khá sáng tạo: chia 5 tỷ thành ba "xô" theo thời điểm cần dùng. Xô một cho 5 năm tới, giữ an toàn. Xô hai cho 5-10 năm sau, rủi ro vừa. Xô ba cho 10 năm trở lên, nắm nhiều cổ phiếu nhất. Mỗi 5 năm, ông "đẩy" từng xô lên một bậc để mức rủi ro tổng thể không đổi. Chiến lược xô (bucket strategy) là gì? Cách chia tiền hưu trí thành vài phần theo thời gian dự kiến sử dụng. Tiền cần sớm giữ ở kênh an toàn như tiết kiệm; tiền cần muộn đầu tư mạnh hơn để chống lạm phát. Ý tưởng nghe hợp lý. Nhưng trước khi làm theo, hãy cùng đặt 7 câu hỏi. Trước hết: hưu trí không giống mua nhà Nếu bạn định mua nhà sau 3 năm, rõ ràng không nên bỏ tiền cọc vào cổ phiếu. Nhưng ...

Hãy tưởng tượng một đêm biển tối không có hải đăng. Tàu bè vẫn chạy, nhưng không ai biết đâu là bờ, đâu là đá ngầm. Thị trường vốn cũng vậy: nếu không có một mức lãi suất chuẩn để mọi người cùng nhìn vào, mỗi khoản vay, mỗi dự án, mỗi lời mời đầu tư đều trở thành chuyện đoán mò. Ở Việt Nam, vai trò "ngọn hải đăng" đó thuộc về trái phiếu Chính phủ. Trái phiếu Chính phủ là gì? Là giấy nhận nợ do Nhà nước phát hành để vay tiền từ người dân và tổ chức. Nhà nước cam kết trả lãi định kỳ và trả lại tiền gốc khi đáo hạn. Vì được ngân sách quốc gia bảo đảm nên đây được xem là tài sản có rủi ro thấp nhất trong nước. Tại sao một tờ giấy nợ của Nhà nước lại quan trọng với cả thị trường? Lãi suất mà Nhà nước phải trả khi đi vay chính là mức "giá tiền" thấp nhất trong nền kinh tế. Mọi người đi vay khác, từ doanh nghiệp đến cá nhân, đều phải trả cao hơn mức này, vì họ rủi ro hơn Nhà nước. Giới tài chính gọi đó là lãi suất tham chiếu. Lãi suất tham chiếu là gì? Là mức ...

Ngày càng nhiều người Việt tự quản lý tiền của mình: tự mở tài khoản chứng khoán, tự mua quỹ mở, tự tra cứu trên YouTube hay hỏi trí tuệ nhân tạo. Đó là tín hiệu tốt. Hai chuyên gia tài chính Brian Preston và Bo Hanson, trong một tập của chương trình Money Guy Show, cũng khẳng định họ ủng hộ người tự đầu tư. Nhưng sau nhiều năm làm nghề, họ thấy người tự làm thường lặp đi lặp lại 7 sai lầm. Dưới đây là 7 sai lầm đó, được đặt lại trong bối cảnh Việt Nam, cho những ai đang ở tuổi 35-55 và bắt đầu nghĩ nghiêm túc đến tuổi hưu. Sai lầm 1: Mua quá nhiều quỹ trùng nhau Nhiều người nghĩ cứ mua nhiều quỹ là an toàn. Thực tế, nếu bạn nắm ba quỹ mở cổ phiếu và một ETF, mà cả bốn đều tập trung vào cùng một rổ cổ phiếu lớn như VN30, thì bạn chỉ đang mua một thứ bốn lần, kèm bốn khoản phí. ETF là gì? Quỹ hoán đổi danh mục, mô phỏng một rổ cổ phiếu (ví dụ VN30) và được mua bán trên sàn như một cổ phiếu bình thường. Đa dạng hoá là gì? Chia tiền vào nhiều loại tài sản khác nhau (cổ phiếu, t...