Sống khoẻ lâu

Khi tờ kết quả siêu âm ghi "thai nhỏ" Một mẹ bầu vừa đi siêu âm về, kết quả báo con nhỏ hơn so với tuổi thai. Tối đó, chồng hỏi: "Em ăn uống thế nào mà con bé vậy?". Bà nội góp lời: "Ngày xưa mẹ đẻ đứa nào cũng ba cân rưỡi, giờ ăn uống đầy đủ hơn mà sao cháu vẫn nhỏ?". Rồi cả nhà bàn nhau bắt mẹ uống thêm sữa, ăn thêm bữa đêm. Những lời ấy xuất phát từ thương con, thương cháu. Nhưng với người mẹ, chúng dễ biến thành cảm giác có lỗi. Nhiều mẹ bắt đầu ăn cả khi không đói, và lần siêu âm nào cũng thấp thỏm. Sự thật là thai nhỏ không phải lúc nào cũng do mẹ ăn ít , và hiểu sai điều này có thể khiến cả nhà bỏ qua những việc thực sự cần làm. Thai nhỏ chưa phải là bệnh Khi siêu âm, bác sĩ đo vòng đầu, vòng bụng, chiều dài xương đùi của con để ước tính cân nặng. Kết quả được đặt lên biểu đồ, so với các em bé cùng tuần tuổi thai. Bách phân vị là gì? Là thứ hạng của con khi so với 100 em bé cùng tuần tuổi thai. Bách phân vị thứ 10 nghĩa là con lớn hơn k...

Con gái bạn khóc nức nở vì một bạn ở lớp mầm non nói “Tớ không chơi với cậu nữa”. Cậu con trai ba tuổi lăn ra sàn vì bà không cho ăn thêm kem trước bữa cơm. Lúc đó, cha mẹ và ông bà thường muốn dỗ ngay: “Thôi nín đi, có gì đâu mà khóc”, “Để bà mua cái khác cho”. Ai cũng muốn kéo con ra khỏi nỗi buồn càng nhanh càng tốt. Còn một cách khác nhẹ nhàng hơn và có tác dụng lâu dài hơn: ngồi xuống bên cạnh con . Bài học từ một cảnh phim Trong một cảnh của phim truyền hình Ted Lasso , nhân vật Ted gặp một cô gái đang rất buồn. Anh không giảng giải, cũng không khuyên nhủ. Anh hỏi cô muốn ở một mình hay muốn anh ở lại, rồi nói: “Thế này nhé, tôi sẽ ngồi ngay đây.” Sau đó anh ngồi xuống, thở chậm và im lặng. Tiến sĩ Becky Kennedy là một nhà tâm lý học lâm sàng người Mỹ. Bà gọi cách làm này là “băng ghế cảm xúc”. Băng ghế cảm xúc là gì? Đây là một hình ảnh ẩn dụ. Khi buồn, giận hay ghen tị, trẻ giống như đang ngồi trên một chiếc ghế lạnh lẽo của cảm xúc đó. Người lớn không cần kéo con ...

Khi con thích chơi một mình: không phải lúc nào cũng là “cô đơn” Nhiều ông bà, cha mẹ Việt Nam thường lo khi thấy cháu ngồi một góc xếp hình cả buổi, không chạy ra chào khách, hoặc đi mầm non về chỉ muốn nằm yên trong phòng. Câu quen thuộc là “Thằng bé nhút nhát quá, phải cho nó ra ngoài nhiều vào!”. Thật ra, với nhiều trẻ, những khoảng lặng ấy không phải nỗi buồn. Đó là cách con nghỉ ngơi, sắp xếp lại cảm xúc và nạp lại năng lượng sau một ngày nhiều âm thanh, nhiều người. Có một bài hát của TS Khắc Hiếu ví khoảng thời gian ở một mình như “sự nghỉ ngơi của một trái tim”. Trẻ nhỏ cũng có thể cần những khoảnh khắc như vậy. Điều quan trọng là cha mẹ phân biệt được: con đang chọn ở một mình để nạp năng lượng, hay con đang bị thu mình vì lo âu hoặc khó khăn. Hướng nội là khí chất, không phải khuyết điểm Mỗi đứa trẻ sinh ra đã có khí chất riêng. Khí chất (temperament) là gì? Là những đặc điểm bẩm sinh trong cách trẻ phản ứng với thế giới, như mức độ hoạt động, mức nhạy cảm với ...

Lời tâm sự của một người bà Trong một đoạn trò chuyện ngắn trên podcast Good Inside, bà Melinda French Gates, giờ đã lên chức bà, được hỏi: có khó không khi nhìn con gái mình nuôi dạy cháu theo cách khác hẳn ngày xưa? Câu trả lời của bà làm nhiều cha mẹ (parent) gật gù: “Chuyện này hoàn toàn không phải về tôi.” Bà Melinda nói mình chỉ đóng “vai phụ”. Việc của bà là ngồi lại quan sát con gái chăm cháu, hỗ trợ khi có thể và tôn trọng “luật nhà” do con đặt ra. Bà còn thật lòng ngưỡng mộ vì thấy cha mẹ trẻ bây giờ kiên nhẫn hơn hẳn mình ngày trước. Bà cũng tự nhắc rằng thế hệ trước đã làm tốt nhất có thể với những gì họ biết khi ấy. Nghe thì đơn giản, nhưng với nhiều gia đình Việt, đây lại là chuyện xảy ra mỗi ngày. Bối cảnh rất Việt Nam: ông bà là “hậu phương” chính Hết 6 tháng nghỉ thai sản, phần lớn các mẹ đi làm lại. Nếu bé chưa đi nhà trẻ, người trông cháu ban ngày thường là ông bà nội hoặc ngoại. Kể cả khi bé đã vào trường mầm non công lập hay tư thục, ông bà vẫn đưa đón, n...

Năm giờ chiều, mẹ vừa đi làm về, bà đang nấu nồi canh chua, còn bé hai tuổi thì quấy khóc. Lúc ấy, mở chiếc điện thoại với vài bài hát thiếu nhi là cách nhiều nhà vẫn làm. Nếu bạn từng thấy áy náy vì điều này, bài viết không nhằm làm bạn thêm áy náy. Bài viết giúp bạn hiểu điều gì diễn ra trong não con khi con xem màn hình, và vì sao vài thay đổi nhỏ có thể tạo khác biệt lớn. Não con lớn lên nhờ những gì con trải nghiệm mỗi ngày Khi chào đời, não trẻ đã có gần trăm tỷ tế bào thần kinh, nhưng các kết nối giữa chúng còn rất ít. Theo Trung tâm Phát triển Trẻ em của Đại học Harvard, trong những năm đầu đời, não hình thành hơn một triệu kết nối mới mỗi giây. Kết nối nào được dùng thường xuyên sẽ mạnh lên, kết nối nào ít dùng sẽ dần bị loại bỏ. Những gì con nhìn, nghe và làm mỗi ngày quyết định kết nối nào được giữ lại. Hãy hình dung bé xếp tháp bằng khối gỗ hay mấy hộp sữa chua rỗng. Mỗi lần con với tay cầm khối và đặt lên, các vùng não phụ trách vận động và không gian được kích hoạt....