Sống khoẻ lâu

Việt quất: Loại quả nhỏ, tác động lớn đến sức khỏe chuyển hóa Trong những năm gần đây, quả việt quất (blueberry) ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các siêu thị và cửa hàng trái cây nhập khẩu tại Việt Nam. Không chỉ ngon miệng, loại quả mọng màu tím xanh này còn được giới nghiên cứu quan tâm vì có thể ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe chuyển hóa (metabolic health), đặc biệt với những người đang gặp vấn đề về đường huyết. Sức khỏe chuyển hóa là gì? Là trạng thái cơ thể xử lý năng lượng từ thức ăn một cách hiệu quả, thể hiện qua các chỉ số như đường huyết, mỡ máu, huyết áp và vòng eo nằm trong giới hạn khỏe mạnh. Vậy ăn việt quất có thực sự giúp ích không, và nên ăn bao nhiêu mỗi ngày? Bài viết này sẽ giúp bạn có câu trả lời rõ ràng, dựa trên những gì bằng chứng khoa học hiện có cho thấy. Việt quất và độ nhạy insulin Theo phân tích các nghiên cứu hiện có, bằng chứng cho thấy việt quất có thể cải thiện độ nhạy insulin ở một số người bị kháng insulin là khá đáng tin cậy. ...

Một chén việt quất mỗi ngày có giúp não trẻ lâu hơn? Khi tuổi tác tăng lên, nhiều người bắt đầu thấy mình hay quên tên người quen, quên chỗ để chìa khóa, hoặc khó nhớ lại một sự kiện vừa xảy ra. Đó là những dấu hiệu quen thuộc của lão hóa não . Câu hỏi đặt ra là liệu chế độ ăn hằng ngày, cụ thể là một loại quả nhỏ như việt quất (blueberry), có thể làm chậm quá trình này hay không. Các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy điều đó có thể xảy ra , dù vẫn cần hiểu đúng mức độ của những kết quả này. Kết quả từ các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng Nhiều nghiên cứu về việt quất được thực hiện dưới dạng thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng. Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (Randomized Controlled Trial – RCT) là gì? Đây là loại nghiên cứu mà người tham gia được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm: một nhóm dùng thứ cần thử nghiệm (ví dụ việt quất), nhóm kia dùng giả dược hoặc không can thiệp. Đây được xem là một trong những cách đáng tin cậy nhất để đánh giá tác động thật của một can ...

Andrew Huberman ra mắt sách Protocols Nếu bạn quan tâm đến sức khỏe, giấc ngủ hay chống lão hóa, có lẽ bạn đã từng nghe đến Andrew Huberman . Ông là giáo sư thần kinh học tại Đại học Stanford và là người dẫn podcast Huberman Lab, một trong những chương trình về khoa học sức khỏe được nghe nhiều nhất thế giới. Podcast là gì? Là chương trình nói chuyện, phỏng vấn dạng âm thanh hoặc video, phát hành theo từng tập trên mạng để người nghe theo dõi bất cứ lúc nào. Mới đây, Huberman thông báo ra mắt cuốn sách đầu tay mang tên Protocols: An Operating Manual for the Human Body , tạm dịch là Protocols: Sách hướng dẫn vận hành cơ thể người . Protocol là gì? Trong y khoa và khoa học, protocol (giao thức, quy trình) là một chuỗi bước làm cụ thể, có trình tự rõ ràng, để đạt một mục tiêu nhất định, ví dụ quy trình buổi sáng giúp ngủ ngon hơn vào ban đêm. Sự kiện trực tiếp tại Dolby Theatre, Los Angeles Để ra mắt sách, Huberman tổ chức một buổi gặp gỡ trực tiếp tại Dolby Theatre ở Lo...

Nhiều năm qua, ánh sáng hồng ngoại được nhắc đến như một "người bạn thầm lặng" của sức khỏe. Nhưng chính xác thì nó giúp cơ thể bằng cách nào? Trong video "Infrared Health Deep Dive", bác sĩ Roger Seheult của kênh MedCram đã đi sâu vào phần hóa học và sinh học tế bào để trả lời câu hỏi này. Bài viết dưới đây tóm tắt những ý chính theo cách dễ hiểu nhất cho độc giả Việt Nam. Ánh sáng hồng ngoại là gì? Ánh sáng mặt trời không chỉ gồm phần nhìn thấy được (đỏ, cam, vàng, lục, lam, tím). Hơn một nửa năng lượng từ mặt trời chiếu xuống Trái Đất nằm ở vùng hồng ngoại, tức là bước sóng dài hơn ánh sáng đỏ mà mắt người không nhìn thấy, nhưng da cảm nhận được dưới dạng hơi ấm. Hồng ngoại (infrared) là gì? Là dải ánh sáng có bước sóng từ khoảng 700 nanomet đến 1 milimet. Phần gần với ánh sáng đỏ (cận hồng ngoại, 700-1.400 nm) có khả năng xuyên qua da và mô vài centimet, nên được quan tâm nhiều nhất trong y học. Điểm đặc biệt là ánh sáng cận hồng ngoại có thể xuyên qu...

Bạn vừa đi khám sức khỏe định kỳ và bác sĩ thông báo: "Gan của bạn bị nhiễm mỡ." Nhiều người Việt Nam nghe đến đây liền hoang mang, lo lắng mình sắp bị xơ gan hay ung thư gan. Nhưng liệu nỗi lo đó có đúng chỗ? Trong tập podcast The Proof của Simon Hill, Giáo sư Aleksander Krag – một chuyên gia gan học hàng đầu châu Âu – đã đưa ra góc nhìn cân bằng và dựa trên bằng chứng khoa học về vấn đề này. Gan nhiễm mỡ là gì và tại sao nó phổ biến đến vậy? Gan nhiễm mỡ (steatotic liver disease) là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan. Theo Giáo sư Krag, có đến khoảng 30% dân số thế giới mắc tình trạng này mà không hề có triệu chứng. Steatotic liver disease là gì? Đây là thuật ngữ y khoa mới thay cho "gan nhiễm mỡ không do rượu" (NAFLD), chỉ tình trạng mỡ chiếm trên 5% trọng lượng gan, bất kể nguyên nhân là do chuyển hóa hay do rượu. Đáng chú ý, hầu hết người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và phần lớn người béo phì đều có mỡ trong gan. Với người Việt, dù chỉ số B...

Phần lớn chúng ta nghĩ về phòng ngừa bệnh tim theo kiểu «có hoặc không»: hoặc là khỏe mạnh, hoặc là đã bị bệnh. Nhưng theo hai bác sĩ tim mạch Thomas Dayspring và Dan Soffer trong podcast The Proof của Simon Hill, phòng ngừa bệnh tim thực ra có đến 4 cấp độ. Hiểu rõ mình đang ở cấp nào sẽ giúp bạn chọn đúng mức độ bảo vệ cho chính mình. Cách hiểu cũ: chỉ có phòng ngừa tiên phát và thứ phát Trước đây, y học chia phòng ngừa thành hai nhóm đơn giản. Nếu bệnh nhân chưa từng bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay phẫu thuật bắc cầu mạch vành nhưng có một số yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ điều trị để ngăn biến cố đầu tiên. Đó là phòng ngừa tiên phát. Nếu bệnh nhân đã từng bị biến cố, mục tiêu là ngăn lần tiếp theo. Đó là phòng ngừa thứ phát. Theo bác sĩ Dayspring, cách chia này đã lỗi thời. Nhờ các công cụ chẩn đoán hiện đại, chúng ta có thể can thiệp sớm hơn và chính xác hơn rất nhiều. Cấp độ 1: Phòng ngừa nguyên thủy (Primordial Prevention) Đây là cấp độ sớm nhất, dành cho những người chưa c...

Ozempic và các loại thuốc GLP-1 đã làm thay đổi hoàn toàn cách thế giới nhìn nhận về giảm cân. Nhưng một câu hỏi lớn hơn đang được giới khoa học đặt ra: liệu chúng có thể giúp con người sống lâu hơn? Trong tập mới nhất của chương trình Lifespan, Tiến sĩ David Sinclair (Đại học Harvard) cùng đồng nghiệp Matthew LaPlante đã phân tích những bằng chứng mới nhất về chủ đề này. Theo ông, nhiều bác sĩ và nhà nghiên cứu bắt đầu đồng ý rằng GLP-1 "có thể là loại thuốc trường thọ hiệu quả đầu tiên trên thế giới". GLP-1 là gì? GLP-1 (glucagon-like peptide-1) là một hormone tự nhiên trong cơ thể, được ruột tiết ra sau khi ăn. Nó giúp kích thích tiết insulin, làm chậm quá trình tiêu hóa và tạo cảm giác no. Các thuốc như Ozempic, Wegovy (semaglutide) hay Mounjaro (tirzepatide) bắt chước hormone này. Từ con thằn lằn sa mạc đến cuộc cách mạng y học Ít ai biết rằng thuốc GLP-1 có nguồn gốc từ nước bọt của một loài thằn lằn sa mạc ở Bắc Mỹ. Các nhà khoa học phát hiện ra chất trong n...