Quỹ chủ động thắng chỉ số, sao vẫn nên chọn quỹ chỉ số? 5 câu hỏi khi chuẩn bị tiền hưu sau tuổi 40

Khi quỹ chủ động thắng thị trường thì quỹ chỉ số có còn đáng chọn?

Nhiều anh chị ngoài 40 hay hỏi: có quỹ mấy năm liền lãi hơn VN-Index, sao mình không dồn tiền vào đó? Đây là câu hỏi hợp lý. Một chuyên gia tài chính Mỹ mà tôi hay theo dõi cũng từng phân vân y như vậy, và lời giải của ông áp dụng được cho nhà đầu tư Việt Nam.

Quỹ chủ động là gì? Là quỹ có người quản lý tự chọn cổ phiếu để cố thắng thị trường. Phí quản lý thường cao hơn.

Quỹ chỉ số / ETF là gì? Là quỹ mô phỏng một rổ có sẵn như VN30 hay VN-Index, không cố thắng thị trường mà chỉ đi theo thị trường. Chi phí thấp. ETF là loại quỹ chỉ số được mua bán trên sàn như một cổ phiếu.

Bài học từ một quỹ thắng thị trường 15 năm liền

Ở Mỹ từng có một nhà quản lý quỹ rất giỏi tên Bill Miller. Quỹ của ông thắng chỉ số S&P 500 suốt 15 năm liên tiếp. Ai đang giữ quỹ đó cũng nghĩ: thắng mãi thì cứ giữ thôi. Rồi đến khủng hoảng 2008, quỹ tụt rất sâu và mất gần hết phần hơn thua tích luỹ trước đó.

Điều đáng nói là người ta chỉ nhìn ra quỹ nào giỏi sau khi mọi chuyện đã xảy ra. Còn lúc phải xuống tiền, không ai biết chắc quỹ đang thắng hôm nay có tiếp tục thắng trong 20 năm tới hay không. Ngoài ra còn mấy rủi ro bạn khó kiểm soát:

• Phong cách đầu tư bị lệch: quỹ có thể đang nghiêng mạnh về cổ phiếu tăng trưởng. Giai đoạn nhóm này lên thì quỹ đẹp, đến lượt nhóm khác lên thì quỹ thua.
• Đổi người quản lý: thành tích gắn với một người, người đó nghỉ thì thành tích cũ không còn mấy ý nghĩa.
• Phí cộng dồn: chênh 1-1,5%/năm nghe thì nhỏ. Nhưng trên khoản 1 tỷ đầu tư 20 năm, phần chênh đó có thể lên tới hàng trăm triệu, vì tiền phí cũng bị mất luôn phần lãi kép.

Lãi kép là gì? Là khi tiền lãi được đem đầu tư tiếp để sinh thêm lãi. Thời gian càng dài thì hiệu ứng này càng lớn.

Quỹ chỉ số không phải là con đường tốt nhất. Nó là con đường bạn không cần đoán đúng mà vẫn nhận được gần như trọn mức tăng trưởng của thị trường. Với người 35-55 tuổi vừa nuôi con vừa chăm cha mẹ, không có nhiều thời gian theo dõi quỹ, điều này rất đáng giá.

Những khoản chi lớn, không đều khi về hưu

Người Việt về hưu hiếm khi chỉ tiêu đều 10-15 triệu mỗi tháng. Sẽ có những năm bạn phải sửa nhà 200 triệu, mổ khớp gối 150 triệu, góp tiền cưới cho con 300 triệu. Cách thực tế là tách các khoản này ra khỏi chi tiêu hằng tháng:

• Liệt kê các khoản lớn có thể gặp trong 10-15 năm đầu sau khi nghỉ hưu.
• Với khoản cần trong 1-3 năm tới, để trong tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn, đừng để trong cổ phiếu.
• Với chi phí y tế, BHYT chỉ chi trả một phần, nên hãy giữ riêng một quỹ dự phòng sức khoẻ.

Thị trường sập ngay khi vừa nghỉ hưu có phải là chuyện tốt?

Có người nghĩ thị trường sập sớm thì mua được giá rẻ. Điều này chỉ đúng nếu bạn vẫn còn tiền mới để mua thêm. Nếu bạn đang rút tiền ra để sống thì một đợt sập trong những năm đầu là bất lợi, vì bạn phải bán tài sản lúc giá thấp. Rủi ro này gọi là rủi ro trình tự lợi nhuận.

Rủi ro trình tự lợi nhuận là gì? Là việc thị trường giảm mạnh đúng lúc bạn bắt đầu rút tiền, khiến danh mục khó phục hồi dù về lâu dài lợi nhuận trung bình vẫn như nhau.

Cách giảm rủi ro: giữ sẵn khoảng 2-3 năm chi tiêu ở tài sản an toàn như tiền gửi hoặc trái phiếu. Khi thị trường xấu, bạn tiêu từ phần này và không phải bán cổ phiếu.

Trái phiếu là gì? Là giấy nợ mà doanh nghiệp hoặc Nhà nước phát hành, trả lãi định kỳ. Thường dao động ít hơn cổ phiếu.

Dùng quỹ hưu trí theo năm mục tiêu thay cho trái phiếu?

Ở Mỹ có loại quỹ tự giảm tỷ trọng cổ phiếu khi bạn đến gần năm nghỉ hưu. Việt Nam hiện chưa phổ biến loại này. Cách gần nhất là quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện hoặc kết hợp quỹ mở cổ phiếu với quỹ mở trái phiếu. Lưu ý là loại quỹ như vậy đã có sẵn cả cổ phiếu lẫn trái phiếu bên trong, nên nó không thay thế hoàn toàn phần tài sản an toàn của bạn. Hãy xem tổng thể danh mục để biết thật sự mình đang giữ bao nhiêu phần trăm cổ phiếu.

Phân bổ tài sản là gì? Là cách chia tiền giữa các nhóm như cổ phiếu, trái phiếu, tiền gửi, vàng, bất động sản sao cho hợp với tuổi và mục tiêu của bạn.

Quỹ toàn thị trường có cần thêm cổ phiếu nhỏ?

Quỹ mô phỏng VN-Index phân bổ theo vốn hoá, nên các doanh nghiệp lớn chiếm phần nhiều. Bạn có thể thêm một phần cổ phiếu vừa và nhỏ nếu muốn, nhưng đó là lựa chọn, không bắt buộc. Với đa số người chuẩn bị nghỉ hưu, đều đặn tích sản mỗi tháng, ví dụ 5-10 triệu, quan trọng hơn nhiều so với việc tinh chỉnh tỷ lệ.

Lời kết

Đừng chạy theo quỹ đang đứng đầu bảng xếp hạng. Hãy chọn cách đơn giản, phí thấp, dễ duy trì, và chuẩn bị riêng cho những khoản chi lớn cùng những năm thị trường xấu. Vàng, đất và sổ tiết kiệm vẫn có vai trò của chúng. Điều quan trọng là bạn biết mỗi đồng tiền đang giữ nhiệm vụ gì.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Hãy cân nhắc hoàn cảnh cá nhân hoặc tham khảo chuyên gia được cấp phép.

Điểm chính cần nhớ:

• Thành tích thắng thị trường trong quá khứ không đảm bảo sẽ lặp lại. Quỹ chỉ số giúp bạn hưởng gần trọn mức tăng của thị trường mà không cần đoán quỹ nào sẽ thắng.
• Phí quản lý chênh 1-1,5%/năm, cộng dồn qua 20 năm, có thể làm mất hàng trăm triệu trên khoản đầu tư 1 tỷ.
• Hãy lập quỹ riêng cho các khoản chi lớn khi về hưu như sửa nhà, y tế, cưới hỏi cho con, và để phần cần dùng trong 1-3 năm ở tiền gửi.
• Thị trường sập ngay đầu giai đoạn nghỉ hưu là bất lợi khi bạn đang rút tiền. Giữ sẵn 2-3 năm chi tiêu ở tài sản an toàn để không phải bán cổ phiếu lúc giá thấp.
• Hãy xem tổng thể phân bổ tài sản thay vì từng quỹ riêng lẻ. Tích sản đều đặn quan trọng hơn tinh chỉnh tỷ lệ cổ phiếu nhỏ.

#taichinhcanhan #quychiso #chuanbinghihuu #dautudaihan #tichsan

Nguồn tham khảo: Video từ kênh Rob Berger