Lập kế hoạch hưu trí ở tuổi 40: Vì sao bắt đầu ngay hôm nay vẫn chưa muộn

Hưu trí nghe xa, nhưng tiền thì không tự đến

Khi nhắc đến chuyện nghỉ hưu, phần lớn chúng ta nghĩ “còn lâu lắm”. Ở tuổi 40, mốc 60 vẫn cách 20 năm. Ta đang bận lo học phí cho con, trả góp căn nhà, đưa cha mẹ đi khám định kỳ. Hưu trí cứ thế bị đẩy xuống cuối danh sách.

Nhưng có một sự thật rất đơn giản: khoản tiền để sống khi không còn đi làm không “đùng một cái” xuất hiện. Nó cần thời gian để tích lũy, và thời gian là thứ duy nhất không mua lại được. Người bắt đầu ở tuổi 25 có 35 năm. Người bắt đầu ở tuổi 40 còn 20 năm. Người đợi đến 50 mới lo chỉ còn 10 năm, và mỗi tháng phải để dành gấp nhiều lần.

Video gốc nhắc một ý đáng chú ý: ngay cả nhà nước cũng đang khuyến khích người dân chuẩn bị cho tuổi già từ những năm 40 tuổi, vì gánh nặng an sinh khi dân số già đi là rất lớn. Chuẩn bị hưu trí vì vậy không phải “lo xa”. Đó là tự chịu trách nhiệm với bản thân và không đẩy gánh nặng sang vai con cái sau này.

Thế hệ bánh kẹp: Vì sao người 35-55 dễ bỏ quên hưu trí nhất

Nhiều độc giả ở độ tuổi này đang bị kẹp giữa hai gánh: con đang tuổi ăn học, cha mẹ bắt đầu ốm đau. Thu nhập hai vợ chồng có thể vào khoảng 30-40 triệu mỗi tháng, nhưng chi tiêu cũng xấp xỉ bằng đó. Tháng nào dư được 2-3 triệu đã là mừng.

Lương hưu BHXH, nếu có, thường chỉ bằng 45-75% mức lương đóng bình quân. Với nhiều người làm công ăn lương lâu năm, con số thực nhận rơi vào khoảng 5-8 triệu mỗi tháng. Đủ sống tằn tiện, nhưng không đủ cho một ca nằm viện dài ngày hay thuốc men mãn tính, dù đã có BHYT chi trả một phần.

Riêng người làm tự do, buôn bán nhỏ, chạy xe công nghệ thì không có BHXH bắt buộc. Nếu không chủ động, đến tuổi 60 họ gần như không có nguồn thu nào ngoài số tiền tự để dành.

Lãi kép: Lý do thời gian quý hơn số tiền

Lãi kép là gì? Là lãi sinh ra từ cả tiền gốc lẫn phần lãi đã tích lũy trước đó. Để càng lâu, phần lãi “đẻ” thêm lãi càng lớn. Vì vậy cùng một số tiền, người bắt đầu sớm luôn về đích với số dư cao hơn nhiều.

Một ví dụ tròn số để dễ hình dung. Giả sử mức sinh lời trung bình 7% một năm (chỉ là giả định để minh họa, không phải cam kết):

• Bắt đầu ở tuổi 40, để dành 3 triệu mỗi tháng trong 20 năm: tổng tiền bỏ vào là 720 triệu, số dư ở tuổi 60 vào khoảng 1,5 tỷ.
• Bắt đầu ở tuổi 50, muốn có cùng 1,5 tỷ ở tuổi 60: phải để dành khoảng 8,7 triệu mỗi tháng, gần gấp ba lần.

Chênh lệch này không đến từ việc ai kiếm nhiều hơn, mà từ 10 năm bắt đầu sớm hơn.

Cũng cần nhớ đến lạm phát. Gửi tiết kiệm ngân hàng hiện khoảng 5-6% một năm, trong khi lạm phát quanh 3-4%. Tiền vẫn tăng về con số nhưng sức mua gần như đứng yên. Giữ vàng hay mua đất là thói quen quen thuộc của người Việt, có lúc rất hiệu quả, nhưng vàng không sinh dòng tiền đều đặn, còn bất động sản khó chia nhỏ để bán khi cần vài chục triệu chữa bệnh.

Ở Việt Nam, “để dành cho hưu trí” có thể làm bằng những cách nào

Việt Nam chưa có tài khoản hưu trí được ưu đãi thuế phổ biến như ở nhiều nước, nhưng vẫn có vài lớp có thể xếp chồng lên nhau:

1. BHXH tự nguyện dành cho người không có BHXH bắt buộc. Mức đóng từ vài trăm nghìn mỗi tháng, được nhà nước hỗ trợ một phần, đổi lại có lương hưu và thẻ BHYT khi về già. Đây là lớp nền: không giàu, nhưng chắc.
2. Quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện hoặc quỹ mở, góp định kỳ mỗi tháng từ 1-2 triệu.

Quỹ mở là gì? Là quỹ đầu tư do công ty quản lý quỹ được cấp phép vận hành, gom tiền của nhiều người để mua một rổ cổ phiếu hoặc trái phiếu. Bạn có thể mua thêm hoặc rút ra theo giá trị tài sản ròng từng kỳ, không cần tự chọn từng mã.

1. Tích sản cổ phiếu hoặc ETF định kỳ cho người chấp nhận biến động và còn ít nhất 10-15 năm.

ETF là gì? Là chứng chỉ quỹ mô phỏng một chỉ số, ví dụ VN30, và được giao dịch trên sàn như cổ phiếu. Mua ETF nghĩa là mua cả rổ doanh nghiệp cùng lúc, phí thấp hơn quỹ chủ động.

1. Tiền gửi tiết kiệm và một ít vàng làm lớp đệm an toàn, dành cho phần tiền cần dùng trong 3-5 năm tới.

Tỷ lệ giữa các lớp phụ thuộc vào tuổi và khả năng chịu rủi ro của từng người. Nguyên tắc chung: càng gần tuổi hưu, phần an toàn càng nên lớn hơn.

Bắt đầu từ đâu trong tuần này

• Tính con số mục tiêu. Ước lượng chi tiêu mỗi tháng khi về hưu, ví dụ 10 triệu, trừ đi lương hưu BHXH dự kiến, phần còn lại nhân 12 tháng rồi nhân 20-25 năm. Đó là số tiền cần tự lo.
• Kiểm tra sổ BHXH. Xem đã đóng bao nhiêu năm, dự kiến nhận bao nhiêu. Nếu đang làm tự do, tìm hiểu BHXH tự nguyện ngay.
• Tự động hóa một khoản nhỏ. Chuyển khoản định kỳ 1-3 triệu vào ngày nhận lương, trước khi tiêu. Số tiền nhỏ bắt đầu hôm nay tốt hơn số tiền lớn “để sang năm”.
• Mua BHYT và cân nhắc bảo hiểm sức khỏe cho cả cha mẹ, vì một ca bệnh lớn của người thân có thể xóa sạch quỹ hưu trí bạn đang gây dựng.

Hưu trí không phải chuyện của tuổi 60. Nó là chuyện của từng tháng từ bây giờ đến lúc đó. Bắt đầu ở tuổi 40 không còn là sớm, nhưng chắc chắn chưa muộn.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Hãy cân nhắc hoàn cảnh cá nhân hoặc tham khảo chuyên gia được cấp phép.

Điểm chính cần nhớ:

• Tiền hưu trí không tự xuất hiện ở tuổi 60; nó cần 15-20 năm tích lũy, và thời gian là thứ không mua lại được.
• Nhờ lãi kép, người bắt đầu ở tuổi 40 với 3 triệu mỗi tháng có thể đạt kết quả tương đương người bắt đầu ở tuổi 50 phải để dành gần 9 triệu mỗi tháng.
• Lương hưu BHXH thường chỉ 5-8 triệu mỗi tháng và người làm tự do không có BHXH bắt buộc, nên cần lớp tích lũy riêng.
• Ở Việt Nam có thể xếp chồng các lớp: BHXH tự nguyện làm nền, quỹ mở hoặc ETF tích sản định kỳ, tiết kiệm và vàng làm lớp đệm.
• Hành động ngay tuần này: tính con số mục tiêu, kiểm tra sổ BHXH, tự động chuyển 1-3 triệu mỗi kỳ lương và bảo vệ bằng BHYT.

#HuuTri #NghiHuu #KeHoachTaiChinh #LaiKep #BHXHTuNguyen

Nguồn tham khảo: Video từ kênh Clever Girls