Cách mua chứng chỉ quỹ ETF cho người mới: 5 bước đơn giản để bắt đầu tích sản sau tuổi 40

Nhiều anh chị ở tuổi 40, 50 vẫn quen để tiền trong sổ tiết kiệm, mua vài chỉ vàng hoặc dồn sức cho một mảnh đất. Những kênh này không sai. Nhưng lãi tiết kiệm có lúc chỉ nhỉnh hơn lạm phát một chút, còn bất động sản thì cần vốn lớn và khó bán nhanh khi cần tiền. Vì vậy, ngày càng nhiều người tìm đến ETF như một cách tham gia thị trường chứng khoán mà không phải ngồi chọn từng mã cổ phiếu.

ETF là gì? ETF (quỹ hoán đổi danh mục) là một quỹ mô phỏng theo một chỉ số, ví dụ VN30 hay VN-Index. Mua một chứng chỉ quỹ ETF giống như mua một giỏ nhiều cổ phiếu cùng lúc, và chứng chỉ này được mua bán trên sàn như một cổ phiếu bình thường.

Tin vui là mua ETF không phức tạp như nhiều người nghĩ. Dưới đây là 5 bước cơ bản, kèm vài lưu ý thực tế cho người mới.

Bước 1: Xác định khoản vốn nhàn rỗi

Đây là bước quan trọng nhất, dù nghe có vẻ hiển nhiên. Tiền đem đi đầu tư phải là tiền nhàn rỗi: khoản mà gia đình không cần dùng đến trong ít nhất 2–3 năm tới, tốt nhất là lâu hơn.

Ở tuổi trung niên, nhiều gia đình đang ở thế "bánh kẹp": vừa lo học phí cho con, vừa chăm cha mẹ già, chi phí y tế có thể phát sinh bất ngờ. Vì thế, trước khi mua ETF, anh chị nên:

• Giữ sẵn một quỹ dự phòng khoảng 6 tháng chi tiêu. Ví dụ gia đình chi 20 triệu/tháng thì nên có khoảng 120 triệu để riêng, gửi tiết kiệm hoặc để nơi rút ra dễ dàng.
• Trả bớt các khoản nợ lãi cao như thẻ tín dụng hay vay tiêu dùng.
• Chỉ dùng phần tiền còn lại để đầu tư.

Giá ETF có thể giảm 20–30% trong một giai đoạn xấu của thị trường. Nếu đang dùng tiền cần cho việc gấp, anh chị có thể buộc phải bán đúng lúc giá thấp nhất.

Bước 2: Mở tài khoản chứng khoán

Muốn mua ETF, anh chị cần có tài khoản chứng khoán tại một công ty chứng khoán được cấp phép. Hiện nay hầu hết các công ty đều cho mở tài khoản online qua ứng dụng điện thoại bằng định danh điện tử (eKYC), chỉ cần CCCD và vài phút chụp ảnh.

Khi chọn nơi mở tài khoản, anh chị nên so sánh:

• Phí giao dịch mỗi lần mua bán.
• Ứng dụng có dễ dùng với mình không, nhất là nếu anh chị không rành công nghệ.
• Chất lượng hỗ trợ khách hàng khi cần hỏi đáp.

Bước 3: Nạp tiền vào tài khoản

Sau khi mở tài khoản, anh chị chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng vào tài khoản chứng khoán, thường bằng chuyển khoản theo cú pháp mà công ty chứng khoán hướng dẫn. Tiền thường về trong vài phút.

Anh chị không cần bắt đầu với số tiền lớn. Có người bắt đầu chỉ với 2–5 triệu đồng để làm quen với cách đặt lệnh, rồi mới tăng dần.

Bước 4: Chọn mã ETF

Trên ứng dụng, thường có mục riêng liệt kê các ETF đang giao dịch, hoặc anh chị gõ trực tiếp mã ETF muốn tìm. Trước khi chọn, anh chị nên tìm hiểu:

• ETF đó mô phỏng chỉ số nào: VN30 (30 doanh nghiệp vốn hoá lớn), VN-Index hay một nhóm ngành cụ thể.
• Chi phí quản lý hằng năm.
• Thanh khoản: mỗi ngày có nhiều người mua bán hay không. ETF ít giao dịch có thể khó bán đúng giá khi cần.

Chi phí quản lý là gì? Đây là khoản phí hằng năm quỹ trích từ tài sản quỹ để vận hành, tính theo phần trăm. Phí này không trừ trực tiếp vào tài khoản của anh chị nhưng làm giảm lợi nhuận theo thời gian, nên phí càng thấp càng có lợi.

Bài viết này không gợi ý mã cụ thể. Anh chị nên đọc bản cáo bạch và báo cáo của quỹ trên website công ty quản lý quỹ.

Bước 5: Đặt lệnh mua và theo dõi

Thao tác mua ETF y hệt mua cổ phiếu: chọn mã, nhập số lượng, nhập giá, rồi xác nhận lệnh. Một vài điểm cần biết:

• Trên sàn HOSE, lô chẵn là 100 chứng chỉ quỹ. Nhiều công ty chứng khoán cũng cho mua lô lẻ (dưới 100), rất phù hợp khi anh chị bắt đầu với số vốn nhỏ.
• ETF mua về sẽ nằm trong tài khoản chứng khoán của anh chị. Khi muốn bán, anh chị đặt lệnh bán tương tự.
• Khi bán sẽ có phí giao dịch và thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá trị bán.

Gợi ý cho người chuẩn bị hưu trí: tích sản định kỳ

Việt Nam chưa có tài khoản hưu trí ưu đãi thuế như ở một số nước. Nếu anh chị làm tự do, không có BHXH bắt buộc, thì càng phải tự lo phần này. Một cách đơn giản là tích sản định kỳ: mỗi tháng trích ra một khoản cố định, ví dụ 3 triệu, để mua ETF bất kể thị trường lên hay xuống.

Tích sản định kỳ là gì? Đây là cách đầu tư đều đặn một số tiền cố định theo chu kỳ (hằng tháng, hằng quý). Khi giá thấp anh chị mua được nhiều chứng chỉ hơn, khi giá cao thì mua ít hơn, giúp giá vốn bình quân ổn định hơn và giảm áp lực phải đoán thời điểm.

Cách này không thay thế lương hưu BHXH hay BHXH tự nguyện, mà nên đi cùng: BHXH lo phần lương hưu cơ bản và BHYT, còn ETF góp thêm một phần tài sản dài hạn. Đừng dồn hết vào một kênh. Một phần gửi tiết kiệm, một phần vàng, một phần ETF thường giúp anh chị ngủ ngon hơn.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Hãy cân nhắc hoàn cảnh cá nhân hoặc tham khảo chuyên gia được cấp phép.

Điểm chính cần nhớ:

• Chỉ dùng tiền nhàn rỗi không cần đến trong ít nhất 2–3 năm để mua ETF, và giữ sẵn quỹ dự phòng khoảng 6 tháng chi tiêu trước khi đầu tư
• Mua ETF cần có tài khoản chứng khoán, có thể mở online bằng CCCD; nên so sánh phí giao dịch và mức độ dễ dùng của ứng dụng
• Trước khi chọn ETF, hãy xem quỹ mô phỏng chỉ số nào, chi phí quản lý bao nhiêu và thanh khoản có tốt không
• Thao tác mua bán ETF giống hệt cổ phiếu; có thể mua lô lẻ để bắt đầu với vốn nhỏ, khi bán chịu thuế 0,1% trên giá trị bán
• Tích sản ETF định kỳ hằng tháng là cách bổ sung cho lương hưu BHXH, không phải thay thế nó

#ETF #ChungKhoan #TichSan #TaiChinhCaNhan #HuuTri

Nguồn tham khảo: Video từ kênh Clever Girls