Bạn có đang bỏ quên một khoản tiền hưu trí nào không? Bài học từ 32 triệu tài khoản 401(k) bị lãng quên ở Mỹ

Bạn còn nhớ món đồ chơi yêu thích hồi nhỏ không? Có lúc bạn mê nó lắm, rồi một ngày ném vào góc tủ và quên hẳn. Hai chuyên gia tài chính Brian Preston và Bo Hanson của kênh The Money Guy Show kể rằng người Mỹ cũng làm đúng như vậy với tiền hưu trí của mình. Theo họ, ở Mỹ có khoảng 32 triệu tài khoản 401(k) đang bị "thất lạc", tức là chủ nhân không còn nhớ hoặc không còn theo dõi.

401(k) là gì? Là tài khoản hưu trí ở Mỹ do công ty mở cho nhân viên, trích lương hàng tháng để đầu tư dài hạn. Việt Nam chưa có sản phẩm giống hệt; gần nhất là sổ BHXH, quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện, hoặc tài khoản quỹ mở mà bạn tự tích luỹ.

Chuyện này xảy ra rất đơn giản: đổi việc, công ty cũ đóng cửa, chuyển nhà, đổi số điện thoại, đổi email... và tài khoản cứ nằm đó, không ai ngó tới. Lời khuyên của hai ông gói gọn trong một câu: nếu nghi ngờ mình có tài khoản bỏ quên, hãy đi tìm, rồi gom về một chỗ.

Nghe thì xa, nhưng ở Việt Nam chúng ta cũng "bỏ quên" tiền theo nhiều cách rất giống.

1. Sổ BHXH ở công ty cũ

Đây là trường hợp phổ biến nhất. Nghỉ việc vội, công ty nợ lương nên không quay lại chốt sổ, hay đơn giản là nghĩ "vài năm đóng thì được bao nhiêu". Kết quả là có người ở tuổi 45 đang có hai, ba số sổ BHXH khác nhau, hoặc có vài năm đóng mà không được tính vào quá trình tham gia.

Mỗi năm đóng BHXH là một năm cộng thêm vào tỷ lệ hưởng lương hưu sau này. Với mức lương đóng 15 triệu/tháng, bỏ sót 3 năm có thể khiến lương hưu hàng tháng của bạn thấp hơn vài trăm nghìn đến gần 1 triệu đồng, đều đặn suốt 20 năm nghỉ hưu. Cộng lại là hơn trăm triệu đồng.

Cách xử lý: cài ứng dụng VssID, đăng nhập bằng số CCCD để xem toàn bộ quá trình đóng. Nếu thấy thiếu, liên hệ công ty cũ để chốt sổ, hoặc đến cơ quan BHXH làm thủ tục gộp sổ.

2. Tài khoản chứng khoán, quỹ mở từ "thời hoàng kim"

Nhiều anh chị 40-50 tuổi từng mở tài khoản chứng khoán quanh năm 2007, mua vài chục triệu cổ phiếu rồi thị trường lao dốc và... bỏ luôn. Hoặc từng mua chứng chỉ quỹ mở theo lời bạn bè rồi không theo dõi nữa.

Quỹ mở là gì? Là quỹ do công ty quản lý quỹ điều hành, gom tiền của nhiều người để mua cổ phiếu hoặc trái phiếu. Bạn mua "chứng chỉ quỹ" và có thể bán lại cho quỹ bất cứ lúc nào.

Những khoản này có thể vẫn còn đó, và sau 15 năm có khi đã tăng đáng kể nhờ lãi kép.

Lãi kép là gì? Là lãi sinh ra được giữ lại để tiếp tục sinh thêm lãi. Thời gian càng dài, hiệu ứng càng mạnh.

Cách xử lý: tra lại email cũ, tìm hợp đồng mở tài khoản, gọi tổng đài công ty chứng khoán hoặc công ty quản lý quỹ với số CCCD. Thủ tục khôi phục thường chỉ mất một buổi.

3. Sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng, hợp đồng bảo hiểm

Sổ tiết kiệm 50 triệu gửi hộ mẹ từ mười năm trước, tài khoản lương ở ngân hàng cũ còn vài triệu, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đóng được 5 năm rồi ngưng vì "tiếc tiền" mà không biết nó vẫn còn giá trị hoàn lại. Thế hệ bánh kẹp vừa nuôi con vừa lo cha mẹ già rất dễ bỏ sót những khoản này, vì mỗi ngày đã có quá nhiều việc phải lo.

Tại sao chuyện này quan trọng hơn với người 35-55 tuổi?

Vì đây là giai đoạn bạn còn 10-25 năm để tiền làm việc cho mình. Giả sử bạn tìm lại được 100 triệu ở tuổi 40 và đưa vào tích sản đều đặn với mức sinh lời bình quân 8%/năm, đến tuổi 60 khoản đó có thể thành khoảng 460 triệu. Con số này chỉ là ví dụ minh hoạ, không phải cam kết. Còn nếu bỏ quên, nó chỉ nằm đó và bị lạm phát bào mòn, giống như tiền gửi tiết kiệm lãi 5%/năm trong khi giá cả tăng 4%/năm.

Hơn nữa, tài sản phân tán ở nhiều nơi là tài sản khó quản lý. Không nhìn thấy bức tranh tổng thể, bạn dễ giữ quá nhiều tiền mặt và vàng, hoặc ngược lại, lo lắng không cần thiết rằng mình "chưa có gì" cho tuổi hưu.

Bài tập cuối tuần này: kiểm kê tài sản

Dành một buổi tối, lấy giấy bút hoặc một bảng tính đơn giản, ghi ra:

• Tất cả công ty bạn từng làm và tình trạng sổ BHXH ở mỗi nơi
• Mọi ngân hàng từng mở tài khoản hoặc sổ tiết kiệm
• Tài khoản chứng khoán, quỹ mở, quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện nếu có
• Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đang hoặc đã từng đóng
• Vàng, đất nhờ người thân đứng tên hộ

Sau khi kiểm kê, làm giống lời khuyên của hai chuyên gia Mỹ: gom về một chỗ. Gộp sổ BHXH, đóng tài khoản ngân hàng không dùng, chuyển các khoản đầu tư lẻ tẻ về một hoặc hai tài khoản bạn thực sự theo dõi. Với người làm tự do không có BHXH bắt buộc, đây cũng là lúc cân nhắc BHXH tự nguyện để sau này có lương hưu và BHYT khi về già.

Tiền bị bỏ quên không mất đi, nhưng cũng không lớn lên. Và ở tuổi này, thời gian chính là tài sản quý nhất bạn có.

Bài viết mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Hãy cân nhắc hoàn cảnh cá nhân hoặc tham khảo chuyên gia được cấp phép.

Điểm chính cần nhớ:

• Ở Mỹ có khoảng 32 triệu tài khoản hưu trí bị bỏ quên; người Việt cũng thường bỏ quên sổ BHXH, tài khoản chứng khoán, sổ tiết kiệm và hợp đồng bảo hiểm cũ.
• Kiểm tra quá trình đóng BHXH trên ứng dụng VssID; nếu có nhiều số sổ hoặc thiếu năm đóng, hãy chốt sổ và gộp sổ ngay.
• Tài khoản chứng khoán, quỹ mở mở từ lâu vẫn có thể khôi phục bằng CCCD, và khoản tiền trong đó có thể đã tăng nhờ lãi kép.
• Tiền bỏ quên không mất đi nhưng bị lạm phát bào mòn; ở tuổi 35-55 bạn vẫn còn 10-25 năm để khoản tiền đó làm việc cho mình.
• Làm một buổi kiểm kê toàn bộ tài sản rồi gom về một hoặc hai nơi dễ theo dõi; người làm tự do nên cân nhắc BHXH tự nguyện.

#taichinhcanhan #huutri #BHXH #tichsan #quanlytaisan

Nguồn tham khảo: Video từ kênh The Money Guy Show